Burza potrafi przyjść szybko. Najlepiej nie czekać do ostatniej chwili. Sprawdź mapy, ostrzeżenia i zabezpiecz rzeczy, które mogą zostać porwane przez wiatr.
Otwórz radar burz, radar opadów i mapę wiatru. Zobacz, czy komórki burzowe idą w Twoją stronę i czy wiatr zaczyna się nasilać.
Potem sprawdź oficjalne ostrzeżenia IMGW-PIB. MeteoLive pomaga analizować mapy, ale nie jest oficjalnym systemem ostrzegania.
Z balkonu lub ogrodu zabierz lekkie rzeczy: doniczki, krzesła, suszarki, parasole i dekoracje. Silny podmuch może zrzucić je na ziemię albo uszkodzić okna.
Jeżeli możesz, nie parkuj auta pod drzewami, reklamami i słabymi konstrukcjami. Przy gradzie lub bardzo silnym wietrze lepsze jest zadaszone miejsce.
Jeżeli burza jest blisko, lepiej przełożyć spacer, jazdę rowerem, prace ogrodowe albo wyjście nad wodę. W trasie zachowaj większy odstęp i unikaj nagłych manewrów przy silnym deszczu.
Nie chowaj się pod samotnym drzewem. Przy wyładowaniach szukaj bezpiecznego budynku lub samochodu.
Nie. Radar pomaga ocenić sytuację, ale przy groźnej pogodzie trzeba sprawdzić też oficjalne ostrzeżenia IMGW-PIB.
Jeżeli słyszysz grzmoty, widzisz wyładowania albo wiatr nagle się nasila, przejdź w bezpieczne miejsce.
Samochód zwykle jest bezpieczniejszy niż otwarta przestrzeń, ale unikaj parkowania pod drzewami i konstrukcjami, które mogą się przewrócić.
Piorun to potężne wyładowanie elektrostatyczne zachodzące w atmosferze. Różnica potencjałów między chmurą a ziemią może sięgać setek milionów woltów, a natężenie prądu przekracza 30 000 amperów. Powietrze w kanale wyładowania rozgrzewa się do około 30 000 K (pięć razy więcej niż powierzchnia Słońca), co wywołuje gwałtowną falę uderzeniową słyszaną jako grzmot.
Samochód osobowy o metalowej karoserii stanowi doskonałe schronienie przed burzą dzięki zasadzie fizycznej znanej jako **klatka Faradaya**. Zgodnie z prawem Gaussa dla elektrostatyki, pole elektryczne wewnątrz zamkniętego przewodnika wynosi zero:
Gdy piorun uderzy w karoserię auta, ładunek elektryczny spływa po zewnętrznej metalowej powierzchni bezpośrednio do opon i ziemi, nie zagrażając pasażerom w środku. Należy jednak pamiętać, aby nie dotykać metalowych elementów konstrukcyjnych połączonych z podwoziem.
Sposób postępowania zależy od miejsca, w którym zaskoczy Cię burza:
Badania zjawisk atmosferycznych w naszym kraju mają niezwykle bogatą historię, która bezpośrednio wpłynęła na to, jak dzisiaj możemy analizować dane prezentowane w artykule: Jak przygotować się na burzę? Prosta checklista. Początki zorganizowanych obserwacji pogodowych na ziemiach polskich sięgają już połowy XVII wieku. To właśnie wtedy, w 1655 roku, z inicjatywy królowej Ludwiki Marii Gonzagi, w Warszawie rozpoczęto codzienne, systematyczne zapisy temperatury, ciśnienia i kierunku wiatru przy użyciu pierwszych sprowadzonych z Włoch barometrów i termometrów rtęciowych. Był to jeden z pierwszych takich punktów pomiarowych w całej Europie, co stawia polską myśl meteorologiczną w awangardzie nauk synoptycznych.
W okresie zaborów badania były kontynuowane przez wybitnych uczonych w ośrodkach uniwersyteckich w Wilnie, Krakowie i we Lwowie. Jednak prawdziwym kamieniem milowym było odzyskanie niepodległości w 1918 roku i powołanie do życia w 1919 roku Państwowego Instytutu Meteorologicznego (PIM). Instytut ten postawił sobie za cel ujednolicenie sieci stacji synoptycznych w całym kraju oraz stworzenie nowoczesnego systemu ostrzegania dla rolnictwa, żeglugi i rozwijającego się lotnictwa. W latach 30. XX wieku PIM był już uznanym w świecie ośrodkiem badawczym, który jako jeden z pierwszych wdrożył regularne pomiary aerologiczne (sondaże pionowe atmosfery za pomocą balonów z radiosondami).
Po II wojnie światowej, w 1972 roku, nastąpiło połączenie Państwowego Instytutu Hydrologiczno-Meteorologicznego z Instytutem Gospodarki Wodnej, w wyniku czego powstał dzisiejszy Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej — Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB). Współczesny IMGW zarządza zaawansowaną siecią pomiarowo-obserwacyjną, w skład której wchodzi ponad 60 stacji synoptycznych, kilkaset stacji klimatologicznych i opadowych, a także sieć radarów meteorologicznych POLRAD oraz system detekcji wyładowań atmosferycznych PERUN.
Rozwój ten ma bezpośrednie przełożenie na przydatność informacji zawartych w naszym poradniku. Bez setek lat doświadczeń w kalibracji instrumentów pomiarowych, badania fizyki chmur oraz analizy matematycznej przepływów mas powietrza, dzisiejsze aplikacje i serwisy takie jak MeteoLive nie byłyby w stanie dostarczyć tak precyzyjnych i aktualizowanych na bieżąco danych. Interpretacja wskaźników takich jak kierunek wiatru, stopnie alertów IMGW czy też obrazy z radarów dopplerowskich opiera się bezpośrednio na dziedzictwie pokoleń polskich i światowych klimatologów, którzy przekształcili meteorologię z nauki opisowej w ścisłą dyscyplinę fizyko-matematyczną.
Przestaw samochód w bezpieczne miejsce – z dala od drzew, reklam, rusztowań i linii energetycznych. Unikaj parkowania w obniżeniach terenu, gdzie może zbierać się woda opadowa.
Odłącz wrażliwy sprzęt RTV/AGD (telewizory, komputery, routery) bezpośrednio z gniazdek elektrycznych. Sama listwa antyprzepięciowa może nie wystarczyć przy bliskim uderzeniu pioruna.
Nie zaleca się brania prysznica ani kąpieli w wannie podczas burzy. Piorun może uderzyć w budynek lub pobliską infrastrukturę wodociągową, a metalowe rury i woda są doskonałymi przewodnikami prądu.