Najszybciej sprawdzisz to, łącząc radar opadów z krótką prognozą. Radar pokazuje, gdzie opad jest teraz i w którą stronę się przesuwa. Prognoza pomaga ocenić, czy deszcz może utrzymać się dłużej.
Wejdź na radar opadów i sprawdź, czy w pobliżu Twojej okolicy widać kolorowe plamy opadu. Najważniejsze są trzy rzeczy: odległość opadu, jego kierunek i tempo przemieszczania.
Jeżeli strefa opadów jest blisko i przesuwa się w Twoją stronę, deszcz może pojawić się niedługo. Jeżeli mija miasto bokiem, może wcale nie spaść, mimo że mapa wygląda groźnie.
Pojedynczy kadr radaru może mylić. Lepiej spojrzeć na animację z kilku ostatnich chwil. Dzięki temu zobaczysz, czy opad rośnie, słabnie, czy przesuwa się stabilnie.
Jeżeli kolory na radarze stają się coraz mocniejsze, deszcz może być intensywniejszy. Jeżeli strefa opadu rozpada się na mniejsze fragmenty, opad może być krótszy i bardziej lokalny.
Radar pokazuje głównie bieżącą sytuację. Nie jest prognozą na cały dzień. Jeżeli planujesz wyjście, trasę albo pracę na zewnątrz, sprawdź też prognozę na kolejne godziny.
Najlepszy układ to: radar mówi, co dzieje się teraz, a prognoza mówi, czy warunki mogą się utrzymać.
Jeżeli deszczowi towarzyszą burze, sama mapa opadów nie wystarczy. Sprawdź też radar burz, wiatr i oficjalne ostrzeżenia IMGW-PIB.
Przy ciemnym niebie, grzmotach i silnym wietrze lepiej nie czekać do ostatniej chwili.
Nie. Radar może mieć opóźnienie, ograniczenia techniczne albo pokazywać opad, który nie dochodzi do ziemi.
Zwykle tak, ale lokalnie opad może się nasilić. Warto patrzeć na animację, a nie tylko jeden obraz.
Radar opadów, prognozę godzinową, mapę wiatru i ostrzeżenia pogodowe. Pogoda na trasie może różnić się od pogody w miejscu startu.
Aby w chmurze powstał opad deszczu, kropelki wody tworzące chmurę muszą ulec powiększeniu. Dzieje się to poprzez koagulację (zderzanie się kropel) oraz proces Bergerona-Findeisena (wzrost kryształków lodu kosztem parowania kropel wody). Intensywność opadu (\(R\) w mm/h) jest bezpośrednio powiązana z reflektywnością radarową (\(Z\)) za pomocą empirycznego wzoru Z-R (formuła Marshalla-Palmera):
Zależność ta pozwala algorytmom radarowym przekształcić odbity sygnał elektromagnetyczny na czytelną mapę opadów wyrażoną w milimetrach wody na godzinę.
Warto pamiętać, że wskaźnik szansy na deszcz (np. 60%) podawany w prognozach automatycznych nie oznacza, że przez 60% dnia będzie padać. Określa on matematyczne prawdopodobieństwo, że w danym punkcie spadnie co najmniej 0.1 mm deszczu w prognozowanym przedziale czasowym. Dlatego weryfikacja prognozy za pomocą radaru na żywo daje nieporównywalnie lepsze rezultaty.
Badania zjawisk atmosferycznych w naszym kraju mają niezwykle bogatą historię, która bezpośrednio wpłynęła na to, jak dzisiaj możemy analizować dane prezentowane w artykule: Jak sprawdzić, czy będzie padać?. Początki zorganizowanych obserwacji pogodowych na ziemiach polskich sięgają już połowy XVII wieku. To właśnie wtedy, w 1655 roku, z inicjatywy królowej Ludwiki Marii Gonzagi, w Warszawie rozpoczęto codzienne, systematyczne zapisy temperatury, ciśnienia i kierunku wiatru przy użyciu pierwszych sprowadzonych z Włoch barometrów i termometrów rtęciowych. Był to jeden z pierwszych takich punktów pomiarowych w całej Europie, co stawia polską myśl meteorologiczną w awangardzie nauk synoptycznych.
W okresie zaborów badania były kontynuowane przez wybitnych uczonych w ośrodkach uniwersyteckich w Wilnie, Krakowie i we Lwowie. Jednak prawdziwym kamieniem milowym było odzyskanie niepodległości w 1918 roku i powołanie do życia w 1919 roku Państwowego Instytutu Meteorologicznego (PIM). Instytut ten postawił sobie za cel ujednolicenie sieci stacji synoptycznych w całym kraju oraz stworzenie nowoczesnego systemu ostrzegania dla rolnictwa, żeglugi i rozwijającego się lotnictwa. W latach 30. XX wieku PIM był już uznanym w świecie ośrodkiem badawczym, który jako jeden z pierwszych wdrożył regularne pomiary aerologiczne (sondaże pionowe atmosfery za pomocą balonów z radiosondami).
Po II wojnie światowej, w 1972 roku, nastąpiło połączenie Państwowego Instytutu Hydrologiczno-Meteorologicznego z Instytutem Gospodarki Wodnej, w wyniku czego powstał dzisiejszy Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej — Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB). Współczesny IMGW zarządza zaawansowaną siecią pomiarowo-obserwacyjną, w skład której wchodzi ponad 60 stacji synoptycznych, kilkaset stacji klimatologicznych i opadowych, a także sieć radarów meteorologicznych POLRAD oraz system detekcji wyładowań atmosferycznych PERUN.
Rozwój ten ma bezpośrednie przełożenie na przydatność informacji zawartych w naszym poradniku. Bez setek lat doświadczeń w kalibracji instrumentów pomiarowych, badania fizyki chmur oraz analizy matematycznej przepływów mas powietrza, dzisiejsze aplikacje i serwisy takie jak MeteoLive nie byłyby w stanie dostarczyć tak precyzyjnych i aktualizowanych na bieżąco danych. Interpretacja wskaźników takich jak kierunek wiatru, stopnie alertów IMGW czy też obrazy z radarów dopplerowskich opiera się bezpośrednio na dziedzictwie pokoleń polskich i światowych klimatologów, którzy przekształcili meteorologię z nauki opisowej w ścisłą dyscyplinę fizyko-matematyczną.
Spadek ciśnienia atmosferycznego zazwyczaj zwiastuje nadejście układu niskiego ciśnienia (niżu) oraz związanych z nim frontów atmosferycznych, które przynoszą opady. Rosnące ciśnienie oznacza wyż i poprawę pogody.
Zdjęcia satelitarne w podczerwieni (IR) pokazują temperaturę wierzchołków chmur. Im chmura jest wyższa i zimniejsza (na zdjęciach oznaczona jaskrawymi kolorami), tym grubsza jest jej warstwa i tym większe prawdopodobieństwo silnych opadów deszczu.
Opad ciągły powstaje na frontach ciepłych, trwa wiele godzin i obejmuje duże obszary. Opad przelotny (konwekcyjny) jest intensywny, nagły, krótkotrwały i występuje lokalnie (z chmur Cumulonimbus).